Orta Mahalle Vezirköprü Cad. No:5 Soğanlık-Kartal/İstanbul
Tel: 0216 457 47 40 Fax: 0216 457 14 76

Gebelikte Yapılan Tetkikler

Amniyosentez

Bebeğin kromozom yapısını öğrenmek amacıyla, 16. 19. gebelilk haftaları arasında ince bir iğne yardımıyla bebeğin içerisinde bulunduğu sıvıdan örnek alınmasıdır.

Bu sıvı içerisinde bebekten dökülen hücreler vardır. Bu hücrelerin incelenmesi ile bebeğin kromozom yapısı belirlenir.

Sonuç 15 – 20 gün içerisinde alınır. Amniyosentez ağrılı bir işlem değildir.

İşlem sonrasında iki günlük yatak istirahatı önerilir. Bu süre içerisinde cinsel ilişki yasaklanır.

Burun Kemiği Ölçümü

Dowm Sendromu tespit edilen bebeklerin büyük çoğunluğunda burun kemiğinin bulunmaması ya da küçük olması söz konusudur.

Bu nedenle anomalilerin erken tespit edilmesinde burun kemiği ölçümü önem taşımaktadır.

Detaylı Ultrasonografi

Bu incelemede bebeğin tüm organları tek tek değerlendirilir. En iyi inceleme zamanı 18 – 23. gebelik haftalarıdır. Bu haftalarda bebek ve organları yeterince büyümüştür, bebeğin rahat incelenebilmesi için gerekli olan sıvı miktarı yeterlidir.

Eğer düzeltilebilir bir anomali tespit edilirse, takibi yapılır ve doğum için donanımlı bir merkeze yönlendirilir.

Tespit edilen anomali büyük ya da hayatla bağdaşmaz ise gebeliğin sonlandırılması söz konusudur. 22. gebelik haftasından önce bebeğin yaşama şansı yoktur.

Doppler Ultrasonografi

Renkli doppler ultrasongrafi  damarsal yapıların ve kan dolaşımının incelenmesini sağlar.

Gebelikte hipertansiyon, gebelik zehirlenmesi, diyabet gibi durumlarda, bebekte büyüme ve gelişme geriliği ve anomali saptanması halinde yapılmalıdır.

Son yıllarda giderek yaygınlaşan 11. ve 14. haftalarda yapılan Ductus Venosus Doppleri başta kalp anomalileri olmak üzere Down Sendromu gibi birtakım kromozomal bozuklukların erken teşhisinde önem kazanmaktadır.

Ense Kalınlığı

Gebeliğin 11. ve 14. haftaları arasında fetal  ensenin arkasında toplanan cilt altı sıvı birikiminin ultrasonografi ile ölçümüdür.

Bu kalınlık, kromozomal bozukluklarda ( Dowm Sendromu, Trizomi 18 gibi ) ve bebeğe ait bazı organ anomalilerinde artış göstermektedir.

Gebelik haftası ilerledikçe ense kalınlığı artmaktadır. Genel olarak 3 mm’nin üstü patalojik olarak kabul edilir.

Kan Grubu Değerlendirmesi

Anne kan gurubunun Rh negatif, babanın ise Rh pozitif olması durumunda RH Uyuşmazlığı  ( Kan Uyuşmazlığı ) söz konusudur. Anne rahmindeki bebeğin kan uyuşmazlığından etkilenip etkilenmediğini anlamak için,anneden alınan kanda İndirect Coombs testi bakılır. Bu test gebelik boyunca belirli aralıklarla tekrarlanır. Doğumdan sonra bebeğin kan gurubu değerlendirilir. Eğer bebek Rh pozitif ise,bir sonraki bebeğin Rh uygunsuzluğundan etkilenmesini önlemek üzere anneye ( doğumu takiben 72 Saat içerisinde )Anti D immunglobulin uygulanmalıdır.

RH Negatif Anneye İmmunglobulin Uygulanacak Durumlar ;

  • 8 hafta ve üzerinde düşük ya da kürtaj yaptırması halinde,
  • Plasentaya ait kanama varlığında,
  • Erken doğumda,
  • Gebelikte Korion Villus Biyopsisi, Amniosentez, Kordosentez gibi girişimler yapılması durumunda da Anti D İmmunglobulin uygulanır.

Kordosentez

Bebeğin kordon kanından örnek alınarak incelenmesidir. Bebeğin kromozomal yapısının belirlenmesi ve rahim içi enfeksiyon şüphesi varlığında araştırma amacıyla yapılır. İnce bir iğne yardımıyla ultrasonografi altında anne karnından girilerek yapılır. Amniyosentez için geç kalındığı durumlarda tercih edilir.

Korion Villus Biyopsisi ( CVS )

11. ve 15. gebelik haftaları arasında gelişmekte olan plasental doku örneklerinin, karından ya da vajinal yoldan alınarak incelenmesidir. Erken genetik anomalilerin tespiti için gereklidir.

NST ( Nonstres Test  )

Kardiyotokografi adı verilen cihazla bebeğin kalp atışlarının seyrini, bebek hareketleriyle ve varsa kasılmalarla olan ilişkisini temel alarak bebeğin iyilik halini değerlendiren bir testtir. Aynı cihaz doğum eylemi esnasında da aynı amaçla kullanılır.
NST klinik uygulamalarda gebelik takibinde nispeten sık uygulanan bir testtir. Daha çok yüksek riskli gebeliklerde kullanılmakla beraber tümüyle normal seyreden ve hiçbir risk içermeyen bir gebelikte en sık anne adayının bebek hareketlerinin azaldığını belirtmesi durumunda veya anne adayında kasılmaların varlığından şüphelenildiği durumda kullanılır. 26.- 28. gebelik haftasından önce çok ender ve özel durumlarda kullanılır.

Ultrasonografi

Gebelik takibinde en sık kullanılan yöntemdir. Ses dalgalarının gönderilmesi ve bu dalgaların vücuttan gelen yansımalarının toplanıp görüntüye dönüştürülmesi esası ile çalışır. Röntgen ışınlarından farklı olarak bebek üzerine zararlı bir etkisi söz konusu değildir. Karın bölgesinden yapılan Abdominal ultrasonografide 6 haftalık bir embriyonun kalp atışları, Transvajinal ( Vajene uygulanan özel bir prob aracılığıyla ) ultrasonografide  ise    4 – 5  haftalık bir embriyonun kalp atışlarını gözlemek mümkündür.

Ultrasonografik incelemede ;

  • Rahim, yumurtalıklar ve rahim ağzı uzunluğu,
  • Gebeliğin yerleşim yeri ( Rahim içerisinde mi? Dış gebelik mi ? )
  • Fetus sayısı,
  • Gebelik yaşı ve tahmini doğum tarihi tespiti,
  • Fetusun kalp atışları, büyüme ve gelişimi,
  • Anomali tespiti,
  • Plasenta ve amniyo sıvısının durumu değerlendirilir.

Hamileliğin Hangi Döneminde Hangi Tetkikler Yaptırılmalıdır ?

İlk ziyaret anne adayının ve ailesinin sağlıkla ilgili öyküsünün alınması,

Genel vücut muayenesi, vücut ağırlı, kan basıncı ölçümü,
Gebelik testi ya da ultrasonografi ile gebeliğin kesin tanısı,
Tam  kan sayımı, kan grubu değerlendirmesi, tam idrar tahlili, enfeksiyonlar ile ilgili kan tetkikleri ( Hepatit, HIV vb. )

8 – 12 Hafta    Kan basıncı ve vücut ağırlığının ölçümü,
Ultrasonografi  ile bebeğin kalp atımlarının saptanması, büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesi,

12 – 16 Hafta    Kan basıncı ve vücut ağırlığı ölçümü,
Ultrason ile büyümenin değerlendirilmesi,
Fetal ense kalınlığı, burun kemiği ölçümü ve ikili tarama testi,
Risk varsa korion villüs biyopsisi,

16 – 20 Hafta    Kan basıncı ve vücut ağırlığı ölçümü,

Doğumsal anomaliler yönünden ayrıntılı ultrason incelemesi,
Üçlü tarama testi,
Risk faktörleri varsa amniyosentez,

20 – 24 Hafta    Kan basıncı ve vücut ağırlığı ölçümü,

Detaylı ultrasonografi ile anomalilerin taranması ve fetal gelişimin değerlendirilmesi,
Rahim damarlarının doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi,
Risk halinde kordosentez,
Tetanos aşısı, Rh uygunsuzluğu araştırması,

24 – 28 Hafta    Kan basıncı ve vücut ağırlığı ölçümü,
Ultrason ile büyüme ve gelişmenin değerlendirilmesi,
50 gr. Glikoz yükleme testi,
Tetanos 2 aşısı

28 – 36 Hafta    Kan ve idrar tahlilleri,

Kan basıncı ve vücut ağırlığı ölçümü,
Ultrason ile fetal gelişimin değerlendirilmesi,
Gebenin durumuna göre komplikasyonların gözlenmesi ve takiplerin planlanması,
Fetal iyilik halinin ( NST )  uygun yöntemlerle saptanması,
Anne adayının doğum hakkında bilgilendirilmesi

 

İkili Test   ( 1.Trimester Tarama Testi ) 

Amacı kromozomal anomalilerin erken tespitidir.

Anne kanından ölçülen iki hormonun değerleri, anne yaşı, bebeğin ense kalınlığı ile birlikte bilgisayar programında değerlendirilir.

1/280 üzerindeki değerler yüksek riskli kabul edilir.

Genetik tanı amacıyla Korion Villus Biyopsisi yapılması önerilir.

Üçlü Tarama Testi

Gebeliğin 15. ve 19. haftaları arasında anne kanından alınan örnekte üç biyokimyasal maddenin ölçümü yapılır.

Bu ölçümler gebelik haftasına göre annenin yaşı, vücut ağırlığı, ırkı, annede diyabet olup olmaması, sigara içip içmemesi ile birlikte değerlendirilir.

Testin amacı bebekteki Trizomi 21 ( Down Sendromu ), Trizomi 18 ve nöral tüp defektleri riskinin belirlenmesidir.

Üçlü test bir tanı testi değildir. Testin sonucunun 1 / 270 ‘ den fazla olması halinde genetik tanı gereklidir. Bu amaçla Amniosentez önerilir.

Tam İdrar Tahlili

Herhangi bir enfeksiyon olup olmadığı ve kabaca böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi için yapılır.

Tam Kan Sayımı

Tam kan sayımı ile gebeliğin başlangıcında, bir kan eksikliği, kalıtsal kan hastalığı olup olmadığı ve  bazı sistemik rahatsızlıklara bağlı kan tablosu değişiklikler araştırılır.

Glikoz Yükleme Testi  ( Şeker (Diyabet) tarama testi )

Hamile kadınların bazılarında gebeliğin seyri sırasında diyabet (şeker hastalığı) ortaya çıkabilir. Ortaya çıkan bu durum gebelikten sonra normale dönebileceği gibi kalıcı da olabilir.
Gebelik sırasında ortaya çıkan şeker hastalığına gestasyonel diyabet adı verilir. Gebelik ile ilgili şeker hastalığı 24-28. haftalarda ortaya çıkar. Bu nedenle gebelik takipleri sırasında şeker tarama testi yapılır.
Bu testin yapılabilmesi için kişinin aç olması gerekmez. Herhangi bir zamanda kişiye 50 gram glukoz içirildikten 1 saat sonra kan örneği alınarak şeker düzeyine bakılır.
Tarama ve tanı testleri sonucu gestasyonel diyabet saptandığında uygun şekilde tedavisi gerekir.
Tedavide bazen sadece diyet yeterli olurken bazen hastanın insülin kullanması gerekebilir